İş makinesi, sanayi, endüstri ve inşaat vs. gibi iş kollarında kullanılan ve işin daha hızlı ve kolay şekilde yapılmasını sağlayan, insan faktörünü azaltan makinelerdir. İş makinesi tanımı, Karayolları Trafik kanunu madde-3 tanımlar kısmında belirtilmiştir. 

İş makineleri; ‘’Yol inşaat makineleri ile benzeri tarım, sanayi, bayındırlık, milli savunma ile çeşitli kuruluşların iş ve hizmetlerinde kullanılan; iş amacına göre üzerine çeşitli ekipmanlar monte edilmiş; karayolunda insan, hayvan, yük taşımasında kullanılamayan moturlu araçlardır. 

Aynı kanunun 42. Maddesinde de, İş makinesi sürücülerinin eğitimleri ve sınavda başarılı olanların belgeleri Millî Eğitim Bakanlığınca veya Millî Eğitim Bakanlığınca yetkilendirilen kurumlarca verilir. Bu kurumların işleyişine ilişkin usul ve esaslar ile uygulanacak öğretim programları Millî Eğitim Bakanlığınca belirlenir, denilmektedir.

Bu kanundan da anlaşılacağı üzere iş makineleri için belge zorunluluğu bulunmakta ve ilgili belge Milli eğitim bakanlığınca yetkilendirilen kurumlar tarafından verilmektedir.

Peki, iş makineleri için gereken belgelerin nasıl verileceği hangi eğitimin ne kadar süre alınacağı, onu verecek kursların hangi usul ve esaslara uygun olmasını, hangi mevzuat tarafından belirleniyor? 

Bu sorunun cevabı da İş Makineleri Sürücü Eğitim Kursları İle İlgili Yönerge’de yazmaktadır. Bu Yönergenin amacı, iş makineleri sürücülerinin eğitimlerini veren kursların açılış, işleyiş, sınav ve sınavda başarılı olanlara verilecek operatörlük belgesi ile ilgili iş ve işlemleri düzenlemektir.

Bunlara ek olarak Milli eğitim bakanlığı resmi sitesinde yeni açılan programlara ilişkinde bilgiler bulunmaktadır. Detaylar buradan da bulunabilir.

İş Sağlığı Ve Güvenliği kanuna göre bu belge olmadan aracı kullanabilir miyim?

6331 sayılı İş Sağlığı Ve Güvenliği Kanunu Madde 17, çalışanların eğitimi bölümünde ‘’ Mesleki eğitim alma zorunluluğu bulunan tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan işlerde, yapacağı işle ilgili mesleki eğitim aldığını belgeleyemeyenler çalıştırılamaz denilmektedir. Aynı şekilde ‘’Tehlikeli ve Çok Tehlikeli Sınıfta Yer Alan İşlerde Çalıştırılacakların Mesleki Eğitimlerine Dair Yönetmelik’’ Madde 6 c bendinde; Millî Eğitim Bakanlığı veya Millî Eğitim Bakanlığı tarafından yetkilendirilen kurumlarca verilen operatör belgesi ve sürücü belgesi bulunması zorunludur denilmektedir.

MYK kapsamında operatörler için zorunluluk getirildi mi?

Kanuna göre;  “Tehlikeli ve çok tehlikeli işlerden olup, Mesleki Yeterlilik Kurumu tarafından standardı yayımlanan ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca çıkarılacak tebliğlerde belirtilen mesleklerde, tebliğlerin yayım tarihinden itibaren on iki ay sonra Mesleki Yeterlilik Kurumu Kanununda düzenlenen esaslara göre Mesleki Yeterlilik Belgesine sahip olmayan kişiler çalıştırılamayacaktır.” 

09.04.2021 tarihinde resmi gazetede yayımlanan tebliğ ekinde Endüstriyel Taşımacı olarak belirtilmiş ve tebliğin yayımı tarihinden itibaren on iki ay sonra çalıştırılamazlar ifadesi belirtilmiştir.