Lojistik sektöründe depolar çok önemli bir yer tutar. Bu yüzden, depoların tasarım aşamasında dikkat edilmesi gereken  ilkelerden önceki yazılarımızda bahsetmiştik. Bu yazımızda da depolar için önemli olan raf sistemleri ve kontrol kriterlerinden bahsedeceğiz.

Raflı depolama sistemi farklı birçok sektörde ki ürünlerin depolanmasına olanak sağlaması, hızlı kurulum, stokların rahat kontrol edilebilmesi ve ürünün boyutlarına göre ayarlanabilir olması ile çoğu işletme için tercih sebebidir. Bunun örneklerini görmek için lojistik sektöründe çalışmanıza da gerek yok. Örneğin, ailenizle gıda alışverişi yapmak için gittiğiniz büyük marketlerde veya büyük mobilya firmalarında (İKEA) alışverişinizi yaparken, büyük raflar üzerinde ürünlerin depolandığını da görebilirsiniz.

Yazımızın başlığından da anlaşılacağı üzere raflı depolama sistemleri firmalara kolaylık sağlamakta ancak kontrol kriterleri bakımından başlangıçtan itibaren yani, kurulum ve sonrası kontrol zorunluluğu ve nasıl kontrol edilmesi gerektiğini, ulusal ve uluslararası mevzuat hükümlerine değinerek yer vereceğiz.

Ulusal ve Uluslar Arası Mevzuat

Raflı depolama sistemleri üretim, kurulum ve sonrasında yapılması gereken kontrol kriterleri standartlarda açıkça belirtilmiştir. Bu standartlar;

ü  TS EN 15512 Çelik Statik Depolama Sistemleri-Ayarlanabilir Palet Raf Sistemleri-Yapısal Tasarım Kuralları

ü  TS EN 15878 Çelik Statik Depolama Sistemleri-Terimler ve Tarifler

ü  TS EN 15620 Çelik Statik Depolama Sistemleri- Çarpılma ve Aralık Toleransları

ü  TS EN 15629 Çelik Statik Saklama Sistemleri- Saklama Ekipmanları Özellikleri

ü  TS EN 15635 Çelik Statik Saklama Sistemleri- Saklama Ekipmanlarının Uygulama ve Bakımı

Bu standartlar içerisinde TS EN 15635 raflı depolama ekipmanlarının, kontrol kriterlerini ve süresini belirlemektedir. Ülkemizde ise 18.02.2022 tarihinde Resmi Gazete’de ‘’İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'’ yayımlanarak ulusal mevzuat hükümleri kapsamına girmiştir. Mevzuat kapsamına alınmış olması sevindirici bir haberdir.

Proje Varlığı

Bir makine, ekipman veya tesisatın kontrol edilebilmesi için öncelikle bir projeye sahip olması gerekmektedir. Raflı depolama sistemleri için de bu durum çok önemlidir. Nasıl ki bir havalandırma veya yangın tesisatı kontrolünde projeye uygunluk aranıyorsa raflı depolama sistemi içinde benzer durum geçerlidir. Kontrol için gelen ilgili yetkili ilk olarak proje varlığını sorgular ve yapacağı kontrol bu kapsamda ilerler.

Proje kapsamında depolama sisteminin kurulacağı bina veya tesis için başlıca;

ü  Zemin özellikleri

ü  Depolanacak ürünler ve taşıma elemanı aksesuarları, paletler vs. gibi özellikleri

ü  Kullanılacak ekipmanın türü forklift, reachtruck

ü  Yerleşim alanı konfigürasyonu-dar koridor-geniş koridor(iş makinesi güvenli dönüş alanı)

ü  Gelecekte yapılması planlanan değişiklikler vb. gibidir.

 Kurulum

Raflı depolama sisteminin kurulumu, güvenli bir yapı sağlaması için konusunda ehil, yetkin kişilerce yapılmalıdır. Kurulumun kalitesi ve doğruluğu, depolama ekipmanının performansını üzerinde güçlü bir etkiye sahiptir.

Rafın üretimi ve kurulumu öncesi güçlü bir teknik şartname hazırlanması, şartnamelerin standartlarda belirtilen teknik konuları içermesi ve en önemlisi kurulum sırasında bir uzmandan danışmanlık almanız ileride yaşayacağınız sıkıntıların önüne geçebilir.

Kontrol

Raflı depolama sistemi elemanları ve çalışma ortamı risk analizinde belirlenen periyotlarda kontrol edilmesi gerekmektedir. Bu kontrol 2 şekilde olmalıdır. Bunlardan birincisi firma içinde yetkilendirilen kişi ve kişiler tarafından kontrol edilmesidir. İşletme, depolama ekipmanlarının güvenliğinden sorumlu bir kişi (PRSES) ataması yapmalıdır. İşletme tarafından bu kişiye gerekli eğitim verilmeli ve arıza, hasar tespiti durumunda yetkililer ile iletişime geçmesi sağlanmalıdır. Belirlenen periyotlarda yapılan kontroller arşivlenmelidir.

Raflı depolama sistemi kontrolü sırasında PRSES’e yardımcı olması için kontrol formuna tıklayınız.

PRSES tarafından yapılan tespitler, raf sisteminizdeki hasarları göstereceği gibi hangi bölgelerde daha sık hasar olduğunu, gerekli iyileştirmeler konusunda nelere eğilmeniz gerektiği konusunda da yardımcı olacaktır. Bu konulardan en önemlisi de operatör eğitimleridir.

Bir diğer kontrol ise, 12 aydan az olmamak şartıyla yetkin mühendisler tarafından yapılması gereken kontroldür.

Periyodik kontrol, TS EN 15635’te belirttiği gibi yönetmelikte de yürürlüğü girerek ulusal mevzuatımızda yer buldu.

Mühendisler tarafından yapılan kontrol bir rapor şeklinde işletmeye verilecektir. İşverenin sorumluluğu tespit edilen uygunsuzlukların giderilmesi yönündedir. Konu ile ilgili bir aksiyon planı hazırlamalıdır.

Standart riskleri 3 farklı renkte değerlendirmiştir.

ü  Kırmızı   (Acil müdahale gerektiren çok ciddi hasar)

ü  Turuncu (Mümkün olan en kısa sürede müdahale edilmeli)

ü  Yeşil       (Gözetim Gerektirir)

Bu belirlenen renkler alınması gereken aksiyonun ciddiyeti ve süresini belirlemektedir.

Rafların kontrolü çok önemli bir konu olduğu kadar raflı alanda çalışan personel ve operatörlerin eğitimi de çok önemlidir. Bu konuda personel eğitilmeli, hasarlar hızlıca bildirilmeli ve can-mal güvenliği sağlanmalıdır.

Bunun için işletmenizde düzenli eğitim, denetim ve yönetim prosedürü oluşturun.

Bu zahmet bir sarsıntıyla pek çok şeyi yitirmekten yeğdir.